Przedawnienie – informacje ogólne

Informację podaję korzystając z artykułu Marka Muszyńskiego opublikowanego na Onet.Biznes.

Cele ustanowienia w prawie instytucji przedawnienia długów:
1) zdyscyplinowanie wierzycieli do domagania się zapłaty w konkretnym okresie czasu;
2) uwolnienie dłużników, od zbyt wysokich odsetek, które mogłyby się zebrać przez dziesięciolecia.

Generalnie okres przedawnienia trwa 10 lat, ale od tej zasady jest wiele wyjątków skracających ten czas:

Czas przedawnienia Rodzaj zadłużenia
10 lat Roszczenie nadane przez sąd w formie prawomocnego wyroku, lub też innej instytucji powołanej do rozpatrywania spraw tego rodzaju, lub też orzeczenie sądu polubownego zawarte w formie ugody przed mediatorem, a następnie zatwierdzone przez sąd
10 lat Czesne za studia niezapłacone przed 1 października 2014 roku
10 lat Należności wobec ZUS-u z tytułu nieopłaconych składek (powstałe przed 2012 rokiem)
5 lat Należności wobec ZUS-u z tytułu nieopłaconych składek (powstałe w 2012 roku lub później)
5 lat Zobowiązania podatkowe, wynikające wprost z przepisów prawa (np. podatek dochodowy)
3 lata Zobowiązania podatkowe wynikające z decyzji organów podatkowych (np. podatek od nieruchomości)
3 lata Roszczenia alimentacyjne
3 lata Czesne za studia niezapłacone po 1 października 2014 roku
3 lata Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
3 lata Roszczenie z tytułu czynszu
3 lata Roszczenie z tytułu umowy o pracę
3 lata Roszczenie z umowy ubezpieczeniowej
3 lata Zadłużenie wynikające z niespłaconej karty kredytowej
3 lata Zobowiązanie wynikające z niespłaconej umowy pożyczki czy też kredytu
2 lata Mandat za podróż bez ważnego biletu
2 lata Roszczenie z umowy sprzedaży
2 lata od dnia oddania dzieła Roszczenia z umowy o dzieło
2 lata Wszelkiego rodzaju usługi telekomunikacyjne
2 lata Debet na koncie bankowym od momentu daty wymaganej spłaty obciążenia konta bankowego
1 rok Roszczenia wobec przewoźnika, a także opłaty karne za jazdę „na gapę”
  1 rok Zobowiązania z przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości

 

Liczenie okresu przedawnienia – Kodeks Cywilny mówi tak (art. 120): „Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne”. W praktyce oznacza to, że termin przedawnienia można liczyć od momentu, gdy upłynął termin płatności. Gdy taki termin nie został wcześniej ustalony, roszczenie staje się wymagalne, gdy wierzyciel wezwie dłużnika do zapłaty.
Gdy już minie okres przedawnienia, należy pamiętać, że nie działa ono automatycznie. Dłużnik musi bowiem sam podnieść przed sądem zarzut co do tego, że dług jest przedawniony. Sąd nie ma obowiązku tego sprawdzać i tego nie robi, a wierzycielom nie grożą żadne konsekwencje za domaganie się spłaty przedawnionego długu.
To już jednak wkrótce może się zmienić. Ministerstwo Sprawiedliwości planuje zmiany, w wyniku których sąd będzie zobowiązany do zbadania czy roszczenie jest przedawnione. Co więcej, generalny okres przedawnienia ma zostać skrócony z 10 do 6 lat. Szczegóły proponowanych zmian są jednak jeszcze nieznane, a projekt dopiero powstaje w resorcie.

Przerwanie biegu przedawnienia

Przerwanie biegu przedawnienia powoduje, że bieg przedawnienia zostaje wstrzymany, a następnie liczony jest od początku!
Przerwanie biegu roszczenia może mieć miejsce w następujących sytuacjach:

  • jeżeli wierzyciel dokona jakiejkolwiek czynności przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
  • przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
  • przez wszczęcie mediacji.

Czynności sądowe, w tym uzyskiwanie nakazu zapłaty, a także czynności komornika w celu egzekucji majątku przerywają bieg przedawnienia, ale co jeszcze ważniejsze okres przedawnienia biegnie od nowa dopiero od ich zakończenia (analogicznie jest z mediacją).

 

Zawieszenie biegu przedawnienia

Bieg przedawnienia może zostać zawieszony, co oznacza, że przestaje biec do określonego momentu, gdy zostaje wznowiony. W ogólności sumaryczny czas przedawnienia jest równy czasowi przedawnienia określonemu w przepisach.
Zawieszenie powodują:

  • związek małżeński, dla roszczeń osób wstępujących weń;
  • władza rodzicielska – co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom;
  • ustanowienie opieki bądź kurateli – co do roszczeń, które przysługują osobom niemającym pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę;
  • siła wyższa, powodująca niemożność dochodzenia roszczeń przed sądem lub innym organem.

 

Skomentuj

Strona używa plików cookie. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na zapisywanie plików cookie na urządzeniu użytkownika w zależności od konfiguracji przeglądarki. [ więcej ]